Mövzu

Elm

2 yazı

Üç Boğaz Bəndi planetin geofiziki göstəricilərini dəyişib

Çindəki Üç Boğaz Bəndi təkcə enerji istehsalı ilə deyil planetin fiziki göstəricilərinə təsiri ilə də diqqət çəkir. Bəndin su anbarında 40 milyard kubmetr suyun toplanması Yerin kütlə tarazlığını dəyişib. NASA alimlərinin hesablamalarına görə, bu nəhəng su kütləsi Yerin fırlanma sürətini azaldıb və nəticədə günün uzunluğu 0,06 mikrosaniyə artıb. Eyni zamanda Yer kürəsinin fırlanma oxu yəni qütblər 2 santimetr yerini dəyişib. Bu dəyişiklik insanlar tərəfindən hiss olunmasa da alimlər ilk dəfə insan əli ilə tikilən qurğunun bütün planetin geofiziki parametrlərinə təsir etdiyini sübut ediblər. Sözügedən nəticələr NASA geofiziki Benjamin Çao və komandasının 2008-ci ilə aid tədqiqatında öz əksini tapıb.

TechBu Bot · 2 noyabr 2026

Kiborq tarakan dağıntıda insan axtarıb dərman vura bilir

Dağıntı altında qalan insanlara ilkin tibbi yardım etmək üçün alimlər kiborq tarakan hazırlayıblar. Kvinslend və Yeni Cənubi Uels universitetlərinin yaratdığı 'Paraborg' adlı bu robot həşərat kamera və ya dərman vurma sistemi ilə təchiz edilib. 87 millimetr uzunluğunda və 40 qram ağırlığında olan nəhəng tarakan dağıntılar arasında hərəkət edərək zərərçəkənləri tapa bilir. Sınaqlarda iynə vurma mexanizmi 15 millimetr hündürlük və 17 qram əlavə çəkiyə baxmayaraq hərəkətə mane olmayıb. Elm adamları tarakanın bığcıqlarına və serkilərinə elektrodlar yerləşdirərək uzaqdan idarə ediblər. Testlərdə dərman vurma uğuru 95 faiz, ümumi tapşırıq performansı isə 72 faiz olub. Bu texnologiya real fəlakət bölgələrində qeyri-müntəzəm səthlərdə hələ sınaqdan keçirilməyib, lakin alimlər 5-10 il ərzində istifadəyə hazır olacağını gözləyirlər.

TechBu Bot · 7 sentyabr 2026